Jeśli serce przestaje pompować krew, mówimy o zatrzymaniu akcji serca. Resuscytacja krążeniowo-oddechowa (RKO) to połączenie technik, w tym uciśnięć klatki piersiowej, mających na celu wpłynąć na ruch mięśnia sercowego, aby zapewnić krążenie krwi i dostarczanie tlenu do mózgu, aż ostateczne może pobudzić serce do ponownego rozpoczęcia pracy. Zawał serca występuje, gdy Każdy problem, który pojawi się w obrębie tej struktury zaburza pracę całego systemu, doprowadzając do osłabienia krążenia, a w konsekwencji niedotlenienia pewnych partii ciała. Słabego krążenia krwi nigdy nie należy ignorować. Jest to bowiem poważny stan, który w konsekwencji może mocno zaszkodzić naszemu zdrowiu, a nawet Przystosowanie krążenia do miejscowych potrzeb narządów Specyfika krążenia płucnego Funkcje krążenia płucnego: wymiana gazowa między powietrzem pęcherzykowym a krwią; zbiornik krwi; uczestnictwo w ogólnoustrojowych, metabolicznych regulacjach; Ciśnienie napędowe – utrzymuje krew w ruchu i jest wykorzystywane do pokonywania Oprócz wysokiego poziomu cukru we krwi, należy przede wszystkim zapobiegać wysokiemu ciśnieniu krwi i wysokiemu poziomowi cholesterolu. W ten sposób można zapobiec zawałom serca, udarom mózgu lub ranom na stopach. Osoby z cukrzycą typu 1 powinny mieć zbadane stężenie lipidów we krwi w ciągu pierwszego roku od rozpoznania choroby Jego zadaniem jest pompowanie krwi przez naczynia krwionośne. Ludzkie serce składa się z czterech jam, jednego przedsionka i jednej komory po każdej ze stron. Przedsionki odbierają krew, a komory pompują ją dalej. Na ludzki układ krążenia składają się trzy obwody: Krążenie małe transportuje krew pomiędzy sercem a płucami. Nadciśnienie tętnicze. Jedną z najczęściej występujących chorób układu krążenia jest nadciśnienie tętnicze. Rozpoznaje się je w przypadku, gdy ciśnienie skurczowe przekracza 140 mmHg, a rozkurczowe 90 mmHg. Nieprawidłowe wartości muszą zostać odnotowane podczas dwóch osobnych wizyt u lekarza. W zależności od przyczyny . Nasz układ krwionośny składa się z kilometrów naczyń krwionośnych. Jedne są duże (jak tętnice), a inne maleńkie (jak naczynia włosowate). Krew pompuje serce. Sprawny układ krwionośny, w którym krew szybko krąży, gwarantuje dotlenienie wszystkich narządów i tkanek. Dlatego tak ważne jest utrzymanie dobrego przepływu krwi. Podpowiadamy, co zrobić. Czy mam słabe krążenie? Jakie objawy powinny wzbudzić niepokój? Te pytania zadaje sobie wiele osób. Jeśli twoje dłonie i stopy cały czas są zimne, może to być pierwszy objaw słabego krążenia krwi. Jeśli masz jasną karnację, twoje nogi mogą mieć niebieski odcień. Słabe krążenie może również wysuszać skórę, sprawiać, że paznokcie staną się łamliwe i powodować wypadanie włosów. Niektórzy mężczyźni mogą mieć problemy z uzyskaniem lub utrzymaniem erekcji. A jeśli masz cukrzycę, twoje zadrapania lub rany goją się wolniej. Jak usprawnić krążenie krwi? Wrzuć palenie i zmień swoje nawykiZa osłabienie przepływu krwi winne są niektóre nasze nawyki i uzależnienia. Przykładem może być właśnie palenie papierosów. Nikotyna osłabia ściany naczyń i w dodatku zagęszcza krew. Istotny jest także nasz styl życia. Siedzenie godzinami nie jest dobre dla twojego krążenia ani kręgosłupa. Osłabia mięśnie nóg i spowalnia przepływ krwi w nogach, co może powodować ciśnienie krwiJeśli jest zbyt wysokie, może sprzyjać twardnieniu tętnic. Możesz postawić na ćwiczenia aerobowe. Kiedy więc biegasz, jeździsz na rowerze, chodzisz, pływasz i wykonujesz podobne ćwiczenia, pobierasz więcej tlenu i przenosisz go do mięśni. To powoduje pompowanie krwi, wzmacnia serce i obniża ciśnienie odwodnieniaNasza krew w dużej mierze składa się z wody. Gdy pijemy bardzo mało, krew staje się bardzo gęsta i zdecydowanie trudniej krąży w obrębie układu zakup skarpet uciskowychSkarpety uciskowe delikatnie ściskają nogi, dzięki czemu krew nie krąży zbyt długo. Zamiast tego wróci do twojego swoją dietęJedz dużo owoców i warzyw. Unikaj tłuszczów nasyconych, które można znaleźć w czerwonym mięsie, kurczaku, serze i innych produktach pochodzenia zwierzęcego. Unikaj zbyt dużej ilości soli. Pomoże to utrzymać wagę w zdrowym zakresie, a cholesterol i ciśnienie krwi będą pod kontrolą - a tętnice będą swoją cukrzycęTo podstępna choroba, która drastycznie wpływa na stan naczyń krwionośnych, szczególnie tych maleńkich. Zdarza się, że mężczyźni dowiadują się o cukrzycy np. w momencie, gdy szukają pomocy z powodu impotencji. Regularnie dokonuj pomiarów glikemii, a jeśli masz zdiagnozowaną cukrzycę, stosuj się do zaleceń też:Wskaźnik masy tłuszczu określi ryzyko chorób serca u osób z cukrzycą Pojawienie się krwi na chusteczce do nosa może zaniepokoić, zwłaszcza gdy ma ona postać skrzeplin. Zanim wpadniesz w panikę, sprawdź, jakie mogą być przyczyny krwistej wydzieliny. Dowiedz się, kiedy katar z krwią trzeba skonsultować z lekarzem. Wydmuchujesz nos, a na chusteczce oprócz wydzieliny widzisz krew? Zanim wpadniesz w panikę, sprawdź, czy wydzielina z nosa jest tylko podbarwiona niewielką ilością krwi, czy jest to skrzeplina krwi, a może masywne krwawienie trudne do zatamowania. Ważne jest również to, czy krew pojawia się po silnym dmuchaniu nosa, czy samoistnie lub po urazie. Zastanów się, czy katarowi towarzyszą też inne objawy większości przypadków krew w katarze przybiera postać nitek podbarwiających wydzielinę, co bardzo rzadko jest symptomem poważnej choroby. Może również mieć charakter skrzeplin, co może sugerować chorobę, ale nie musi. Przyczyny krwawienia z nosa mogą mieć charakter miejscowy lub wydzielina z nosa – przyczyny miejscoweMiejscowe przyczyny krwistego kataru obejmują przypadki krwawień wywołanych chorobami toczącymi się wewnątrz jamy nosowej. A więc wydzielina z nosa podbarwiona krwią może pojawić się wskutek podrażnienia i wysuszenia delikatnej śluzówki nosa i pęknięcia naczynek krwionośnych w trakcie infekcji. Podczas częstego usuwania wydzieliny z nosa, czyli wydmuchiwania nosa, dochodzi do mechanicznego uszkodzenia licznych, położonych powierzchniowo naczyń i pojawienia się nitek krwi w katar z krwią może być też następstwem zabiegów chirurgicznych w obrębie nosa i zatok przynosowych, a także urazów, takich jak złamanie przegrody nosowej czy uderzenia. W przypadku urazów, oprócz krwi w postaci skrzepów w wydzielinie z nosa, może dojść do upośledzenia drożności nosa, a także węchu. Mogą pojawić się dolegliwości krwistej wydzieliny mogą być również polipy przegrody nosowej lub guzy nowotworowe w jamie nosowej, gardle lub krtani. W przypadku tych dolegliwości mogą pojawić się również inne objawy, takie jak zatkanie jednej dziurki nosa, uczucie pełności w nosie, uczucie ucisku w głowie, obrzęk policzka, ból głowy, porażenie nerwów czaszkowych, utrata masy ciała, utrata węchu i się więcej: Boli Cię gardło i masz chrypkę? To najczęstsze objawy poważnej choroby Krew w wydzielinie z nosa może również pojawić się z powodu zapalenia przedsionka nosa, a także perforacji przegrody nosa. Jej objawem jest ubytek przegrody nosa objawiający się świszczeniem przy oddychaniu. Błona śluzowa może krwawić również wtedy, gdy za często korzysta się z kropli do nosa, np. podczas przeziębienia czy alergii. Tego typu leki można zażywać maksymalnie 4-5 dni. Dłuższe stosowanie kropli powoduje polekowy nieżyt nosa oraz krwawienia. Krew w wydzielinie może się też pojawić z powodu niewłaściwego aplikowania tych kropli i uszkodzenia śluzówki nosa końcówką błony śluzowej nosa może być również wywołane chemicznym zanieczyszczeniem powietrza lub zbyt wysoką lub zbyt niską temperaturą powietrza, a także zbyt suchym powietrzem (np. w klimatyzowanych pomieszczeniach). Dochodzi wówczas do termicznych urazów, których objawem może być krwawienie z także: Zatkane zatoki przyprawiają o ból głowy. Jak je oczyścić? W przypadku dzieci katar z krwią może pojawiać się samoistnie, bez wyraźnej przyczyny. Zazwyczaj ma to łagodny przebieg i ustępuje z wiekiem. Jeśli jednak krew z katarem pojawia się tylko z jednej dziurki, może to świadczyć o obecności ciała obcego w nosie. W przypadku takiego podejrzenia należy jak najszybciej udać się do lekarza. Jak zatamować krwawienie z nosa u małego dziecka? W przypadku krwawienia w nosa u małego dziecka, postępowanie jest podobne jak u osoby dorosłej. Sadzamy dziecko i prosimy by pochyliło głowę do przodu. Kładziemy chłodny okład na kark malucha. Jeśli krwawienie pojawiło się z powodu podrażnienia śluzówki, to powinno ustąpić w dość krótkim czasie. Warto by rodzic obserwował dziecko. Jeśli wydzielina pojawia się tylko z jednej dziurki, to może świadczyć, że w drugiej jest ciało obce. Natomiast obfite, nawracające krwawienia mogą świadczyć o chorobie ogólnoustrojowej. W obu przypadkach trzeba jak najszybciej skonsultować się z lekarzem pediatrą lub laryngologiem. Polecamy: Ciało obce w nosie lub uchu? Sprawdź, jak je wyjąć Krwawienie z nosa – przyczyny wtórnePojawienie się krwi z nosa czasem może być objawem poważnej choroby, np. zaburzeń krzepnięcia krwi (np. hemofilia, małopłytkowość), nadciśnienia tętniczego, obecności guza, chorób naczyniowych (np. miażdżycy naczyń), niewydolności wątroby i nerek, chorób zakaźnych (odra, różyczka, mononukleoza zakaźna, ospa wietrzna), chorób układowych (sarkoidoza, AIDS), niedoborów witaminy C i K. Te choroby, zaliczane do chorób ogólnych, zaliczamy również do przyczyn wtórnych krwawienia z się wydzieliny krwistej w nosie może być też wynikiem stosowania leków przeciwkrzepliwych: ich przedawkowaniem (np. acenocumarol, sintrom, warfaryna) lub objawem ubocznym ich stosowania (np. salicylany). W takich przypadkach konieczna jest wizyta u lekarza i rozważenie zmiany dawek z przegrody nosowej może być również efektem zwiększonego przepływu krwi oraz zwiększonego ciśnienia tętniczego, co prowadzi do poszerzenia naczyń krwionośnych w śluzówce nosa. Zbyt wysokie ciśnienie powoduje pękanie naczynek krwionośnych i krwawienie. Krew w katarze jest zazwyczaj pozostałością po wcześniejszym krwawieniu z nosa. Tego typu dolegliwości pojawiają się głównie u osób w średnim wieku lub starszych. Niestety mają one charakter nawracający. Leczenie polega na obniżeniu wartości ciśnienia i kontroli tej z krwią u kobiet może mieć przyczyny endokrynologiczne. Może być on objawem endometriozy lub zmian hormonalnych zachodzących w organizmie kobiety podczas w katarze – jakie badania?Jeśli krew w wydzielinie z nosa będzie się pojawiała częściej lub pojawią inne niepokojące objawy, sugerujące poważne choroby, należy się udać do lekarza. Zleci on badania, które pomogą w dalszej diagnostyce. Na przykład badanie oceniające krzepliwość krwi (koagulogram) oraz regularny pomiar ciśnienia tętniczego. W niektórych przypadkach może być konieczne wykonanie tomografii komputerowej głowy (przy podejrzeniu guza), ale decyzję o konieczności wykonania tego badania podejmuje lekarz. Jak zatamować krwawienie z nosa u osoby dorosłej? Jeśli pojawi się krwawienie z nosa, należy usiąść z głową pochyloną do przodu (nie należy jej odchylać do tyłu, bo można się zakrztusić spływającą krwią) lub położyć na boku (nigdy na plecach!). Należy spokojnie oddychać przez usta i delikatnie oczyszczać nos. Najpierw delikatnie wydmuchać jedną dziurkę, a następnie kolejną. W ten sposób udrożnimy nos. Potem należy ucisnąć skrzydełka nosa kciukiem i palcem wskazującym przez kilka, kilkanaście minut. Pomocny może się też okazać zimny okład na kark. Gdy krwawienie się uspokoi, należy zmierzyć ciśnienie krwawienie nie ustępuje, należy udać się na ostry dyżur laryngologiczny. Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem. Na słabe krążenie krwi uskarża się dziś coraz więcej osób. Jak rozpoznać tę pozornie nieszkodliwą dolegliwość? Pora przyjrzeć się z bliska swojemu organizmowi - tych 7 klasycznych objawów pomoże Ci odpowiedzieć sobie na pytanie, czy wszystko jest w porządku. Jednym z charakterystycznych objawów tej coraz częstszej przypadłości są zimne dłonie i stopy oraz ich cierpnięcie. Słabe krążenie krwi jest przyczyną wolnej przemiany materii, jednak może być również reakcją organizmu na ekstremalne zmiany temperatury. Jak rozpoznać tę dolegliwość? Zwróć uwagę na 7 poniższych objawów, a być może zminimalizujesz ryzyko wystąpienia ataku serca, zakrzepów krwi, żylaków czy udaru. 1. Plamy, zmiany w kolorze skóry Najczęściej zaczyna się od małych, fioletowych lub czerwonych plamek na stopach i dolnej partii nóg. Najpierw są to niewielkie nieregularności, które mogą przekształcić się we wrzody. 2. Opuchnięte stopy Kiedy krew w organizmie nie przepływa prawidłowo, Twoje ciało będzie próbowało sobie z tym faktem poradzić, zatrzymując płyny, co objawia się jako obrzęk. Oprócz opuchlizny, na stopach mogą pojawić się także sińce. Nie lekceważ tego! 3. Wolniejsze trawienie Jeżeli czujesz, że w ostatnim czasie trawienie w Twoim organizmie nie przebiega równie sprawnie, co zwykle, może to być objaw słabego krążenia krwi. Dodatkowo możesz także mieć problemy z wzdęciami i zaparciami. 4. Słabsza odporność - częstsze przeziębienia i infekcje Gdy przepływ krwi jest wolniejszy niż zwykle, organizm traci zdolność szybkiego wykrywania patogenów oraz walki z nimi. Stąd spadek odporności i częstsze przeziębienia oraz infekcje. 5. Łamliwe paznokcie i wypadające włosy Jak do tego ma się słabe krążenie? Okazuje się, że ma i to niemało! Łamliwe paznokcie i wypadające włosy to reakcja na to, że nie otrzymujesz wystarczającej ilości składników odżywczych z obiegu krwi. 6. Nieustanne uczucie zmęczenia Czy wiedziałaś, że słabe krążenie jest powodem dostarczania niskiej ilości energii do Twoich mięśni? To właśnie dlatego osoby dotknięte tą dolegliwością narzekają na permanentne uczucie zmęczenia. 7. Zimne stopy i dłonie Kiedy krążenie krwi przebiega wolniej niż zwykle, temperatura organizmu może na tym ucierpieć i zacząć się gwałtownie obniżać. To właśnie dłonie i stopy w takim przypadku jako pierwsze robią się chłodniejsze od reszty ciała, czasem również drętwiejąc. Zdrowe zakupy Spis treści Wydaje się, że rzeczywiście przyczyną Pani problemów mogą być zaburzenia krążenia, zwane też hemodynamicznymi. Mówimy o nich wówczas, gdy krążenie krwi w żyłach, tętnicach i sercu jest zbyt słabe lub całkowicie zablokowane. Zwykle chodzi tu o niedokrwienie, czyli niewystarczający dopływ krwi i tlenu do tkanek, choć może dochodzić również do przekrwienia, oznaczającego zablokowanie odpływu krwi z danego miejsca - jelit, płuc, jajników lub jąder. Tak naprawdę jednak zaburzenia krążenia mogą dotyczyć praktycznie każdego miejsca w organizmie. Często obejmują właśnie kończyny dolne, węzły chłonne, śledzionę lub nawet mózg i serce. Te ostatnie przypadki są szczególnie niebezpieczne. Przewlekłe niedokrwienie serca (choroba niedokrwienna) lub nagły niedokrwienny zawał (martwica części mięśnia sercowego z powodu niewystarczającej ilości tlenu) są potencjalnie śmiertelnymi schorzeniami, podobnie zresztą jak udar mózgu pojawiający się w wyniku jego trwałego uszkodzenia1. Problemy z krążeniem do pewnego stopnia wynikają z predyspozycji dziedzicznych. Mogą również być efektem przewlekłych chorób, takich jak nadciśnienie, cukrzyca, choroba wieńcowa czy niewydolność nerek. Ich przyczynami są też zakrzepy, mechaniczne uciski na żyły lub inne zatory, wywołane np. skrzepem czy blaszką miażdżycową. Paradoksalnie postęp w leczeniu zawału serca również sprawia, że coraz więcej pacjentów, którym udało się z nim wygrać, zmaga się później z niewydolnością2. Zaburzenia krążenia mogą przebiegać odmiennie w różnych częściach ciała. W przypadku kończyn dolnych objawiają się zwykle bólem, drętwieniem, bladością skóry i opuchlizną, a z czasem również owrzodzeniami i trudno gojącymi się ranami (jak w zespole stopy cukrzycowej). Zaburzenia krążenia mają związek z nieprawidłową pracą serca. Jego lewa komora tłoczy krew przez aortę, a następnie, mniejszymi tętnicami, do komórek organizmu. Później odtlenowana krew wraca z tych komórek żyłami do prawej komory. Gdy lewa komora nie pracuje prawidłowo, zmniejsza się wyrzut krwi do tętnicy głównej, a w efekcie pojawia się niedokrwienie narządów. W tym przypadku charakterystyczne objawy to uciskowy ból w klatce piersiowej, duszności podczas wysiłku (ustające po odpoczynku), szybkie męczenie się, omdlenia i utrata przytomności3. Z kolei zaburzenia pracy prawej komory powodują, że krew zalega w organizmie, ponieważ serce nie jest w stanie "wpompować" jej z powrotem. Jeśli niewydolność dotyczy prawej komory, pojawiają się obrzęki kończyn dolnych, częstomocz w nocy (nokturia), powiększenie wątroby i śledziony oraz zwiększenie obwodu tułowia4. Wadliwa praca serca może być wynikiem wielu czynników, spośród których najczęstsze to nadciśnienie tętnicze i choroba wieńcowa, ale też choroby ogólnoustrojowe (astma, cukrzyca, schorzenia tarczycy, anemia), nabyte lub wrodzone wady serca, a nawet niektóre przyjmowane leki (np. cytotoksyczne i antyarytmiczne). Zaburzeniom sprzyjają również toksyny czy nieprawidłowa dieta. Oczywiście aby wdrożyć właściwe leczenie, powinna Pani zdiagnozować bezpośrednią przyczynę pojawiających się dolegliwości. W tym celu wykonuje się szereg badań, elektrokardiografię, RTG klatki piersiowej czy badania laboratoryjne krwi. Czasem niezbędne są bardziej inwazyjne testy, np. angiografia naczyń wieńcowych. Taka diagnostyka jest niezwykle istotna, ponieważ od jej wyniku zależy późniejsze leczenie. Przykładowo zaburzenia krążenia wynikające z niewydolności serca zwykle wymagają farmakoterapii, z kolei zakrzepy uniemożliwiające przepływ krwi można usuwać chirurgicznie. Istnieje jednak kilka uniwersalnych zasad, które pomagają zapobiegać zaburzeniom krążenia bez względu na ich bezpośrednią przyczynę. Nim lekarz postawi diagnozę, sugeruję wprowadzić poniższe zmiany w stylu życia, które ułatwią sercu prawidłową pracę i pozwolą uniknąć rozwoju dolegliwości. Waga pod kontrolą Skoro wspominasz o kilku dodatkowych kilogramach, warto rozpocząć od uświadomienia sobie znaczenia prawidłowej wagi w profilaktyce zaburzeń krążenia. Nadwaga i otyłość stanowią bowiem jeden z głównych czynników ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Otyłość jest wiodącą przyczyną oporności tkanek na insulinę, która prowadzi do wzrostu stężenia lipoprotein LDL i obniżenia stężenia HDL5. Przyczynia się również do kumulacji makrofagów w ścianie naczyń krwionośnych oraz przyspieszonego tworzenia i niestabilności blaszek miażdżycowych. Dlatego u osób otyłych insulinooporności towarzyszą nadciśnienie tętnicze oraz niewydolność krążenia, a ryzyko choroby niedokrwiennej serca jest dwukrotnie wyższe w porównaniu do tych z prawidłową masą ciała6. Jest jednak i dobra wiadomość. Konsekwencje otyłości dla funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego zależą w dużej mierze od rozmieszczenia tkanki tłuszczowej. Wykazano, że rozwój podskórnej tkanki tłuszczowej w okolicy bioder, pośladków i ud nie jest związany ze zwiększonym ryzykiem rozwoju chorób układu krążenia, w przeciwieństwie do otyłości trzewnej, zlokalizowanej w okolicy brzucha7. Mimo to konieczne jest utrzymywanie stabilnej wagi - tak, by współczynnik BMI nie przekraczał 30. Oczywiście osoby już zmagające się z otyłością lub nadwagą powinny dążyć do jej zmniejszenia. Ruch zamiast leków Najlepszym sposobem na utrzymanie prawidłowej masy ciała jest aktywność fizyczna. Ale regularne uprawianie sportu - nawet o umiarkowanej intensywności - przekłada się również bezpośrednio na prawidłowe krążenie. Po analizie 57 badań dotyczących korzyści płynących z ćwiczeń porównano ich skuteczność z oddziaływaniem farmaceutyków najczęściej stosowanych w chorobach przewlekłych, takich jak zaburzenia lub niewydolność serca. Okazało się, że tylko przyjmowanie diuretyków, czyli leków moczopędnych, wydłużało życie pacjentów z niewydolnością serca bardziej niż same ćwiczenia. W przypadku osób wracających do zdrowia po udarze mózgu trening był korzystniejszy niż jakakolwiek farmakoterapia8. Nic zatem dziwnego, że regularna aktywność fizyczna, najlepiej 5 razy w tygodniu po 30 min, to podstawowe zalecenie w przypadku zaburzeń krążenia. Ruch pomaga wzmocnić siłę mięśniową i zwiększyć tolerancję wysiłku, a także zapobiec nasileniu schorzenia. Mierz ciśnienie Dobrym sposobem na rozpoczęcie leczenia jakiejkolwiek choroby układu krążenia jest redukcja ciśnienia tętniczego. Hipertensja może bowiem powodować udar mózgu, zawał lub niewydolność serca, tętniaki, chorobę tętnic obwodowych, a nawet przewlekłe problemy z nerkami. Równocześnie zwiększa ryzyko zawału serca lub przerostu lewej komory, pośrednio prowadząc do rozwoju niewydolności9. Dieta śródziemnomorska Wśród osób, których jadłospis obfituje w ryby, oliwę z oliwek, orzechy oraz dużą porcję warzyw i owoców, ryzyko chorób serca jest niższe nawet o 30%10. Co ważne, dotyczy to nawet pacjentów z rodzinną tendencją do hipercholesterolemii lub udarów mózgu. Protekcyjny wpływ wywierają przede wszystkim niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT) - linolenowy oraz oleinowy - obecne w rybach i oleju lnianym. Jednocześnie w produktach wykorzystywanych w diecie śródziemnomorskiej znajduje się mniej kwasów omega-6, co pozwala utrzymać ich optymalny stosunek do omega-3. Ponadto kiedy NNKT łączą się azotynami obecnymi w zielonych sałatach, powstają azotynowe kwasy tłuszczowe obniżające ciśnienie11. Zresztą już samo zwiększenie podaży warzyw i owoców radykalnie obniża ciśnienie - ten hipotensyjny efekt wynika z obecności potasu i błonnika12. Unikaj przetworzonego mięsa... Jedynie to przygotowywane w prosty sposób sprzyja prawidłowej pracy układu krążenia. W badaniach wykazano, że spożywanie przetworzonego mięsa wiąże się z niewydolnością serca, szczególnie u mężczyzn. Każde 50 g dziennie (co odpowiada np. plasterkowi szynki) powoduje zwiększenie ryzyka zgonu w wyniku tej choroby o 38%. Mężczyźni, których dieta obfituje w przetworzone mięso, są 2 razy bardziej narażeni na śmierć w wyniku niewydolności serca niż ci, którzy spożywają je rzadko i w niewielkich ilościach13. ... i niskotłuszczowego nabiału Zarówno homogenizowane, pasteryzowane, jak i niskotłuszczowe produkty nabiałowe - spożywane w nadmiarze - powodują wyższe stężenie we krwi insuliny i insulinopodobnego czynnika wzrostu (IGF-I). W jednym z badań wykazano, że jego wysoki poziom zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia przewlekłej niewydolności serca i zgonu z dowolnej przyczyny14. Gazowane napoje w odstawkę Choć głównym zagrożeniem związanym z piciem gazowanych napojów bezalkoholowych jest rozwój cukrzycy, choroby układu krążenia są tuż za nią. Niezależnie od tego, czy spożywamy 2 puszki tygodniowo czy 1 dziennie, w ciągu 30 dni zaczniemy przybierać na wadze i wzrośnie nasza insulinooporność. Dlatego osoby chore na cukrzycę, z zaburzeniami funkcjonowania układu krążenia lub objawami stanu przedcukrzycowego, takimi jak np. nadwaga, powinny bezwzględnie unikać wszystkich napojów typu cola i innych gazowanych15. Z kolei napoje izotoniczne i energetyczne mogą podwyższać ciśnienie tętnicze, zwłaszcza u osób niepijących kawy, które nie są przyzwyczajone do efektów wywoływanych przez kofeinę. W przypadku nadciśnienia tętniczego lub arytmii serca powinno się ich unikać. Pij czerwone wino Alkohol w nadmiarze zwiększa ryzyko wystąpienia schorzeń wątroby, niewydolności serca i raka. Jednakże jedno z badań wykazało, że osoby, które zwiększyły dzienne spożycie wina od bardzo niskiego (mniej niż lampka) do umiarkowanego (1-2 lampki), znacząco obniżyły prawdopodobieństwo zgonu w wyniku zawału serca. Naukowcy sądzą, że umiarkowane picie podwyższa poziom cholesterolu HDL, co redukuje ryzyko wystąpienia choroby serca16. Potwierdzili to naukowcy analizujący elementy diety śródziemnomorskiej, która uwzględnia niewielkie spożycie etanolu (najlepiej w postaci wina), co w 24% przyczynia się do niskiej śmiertelności u stosujących ją osób17. Korzystniejsze jest jednak wino czerwone, ponieważ zawiera resweratrol wspomagający redukcję stanu zapalnego. Herbata na zdrowie Przeprowadzone na 12 tys. Holendrów badania dowiodły, że ci, którzy wypijali 7 lub więcej filiżanek zielonej herbaty dziennie, byli aż o 75% mniej narażeni na śmierć z powodu chorób układu krążenia niż sięgający po mniej niż jedną filiżankę. Później badacze doszli do wniosku, że wypijanie 3 filiżanek dowolnej herbaty dziennie zmniejsza o 11% ryzyko rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego18. Czarna i zielona wpływają korzystnie na poziom cholesterolu LDL oraz ciśnienia skurczowego i rozkurczowego krwi. Czarna dodatkowo podnosi poziom frakcji HDL i obniża stężenie trójglicerydów (o 39% u mężczyzn i 29% u kobiet). Z kolei herbata oolong zmniejsza ryzyko chorób układu krążenia u zdrowych pacjentów (którzy nie przechodzili zawału, a w momencie badania nie mieli zdiagnozowanej choroby serca ani nowotworu)19. Ciecierzyca To roślina będąca świetnym źródłem białka i błonnika, witamin z grupy B, cennych minerałów, w tym fosforu, wapnia, magnezu i potasu, a także nienasyconych kwasów tłuszczowych, takich jak kwas linolowy i oleinowy. W połączeniu z innymi przedstawicielami strączkowych oraz zbożami może przyczyniać się do zapobiegania i leczenia raka, cukrzycy typu 2 oraz chorób układu krążenia. U szczurów karmionych ciecierzycą i produktami wysokotłuszczowymi poziom glukozy oraz insuliny we krwi po posiłku był niższy niż u gryzoni karmionych wyłącznie tłustą karmą. Odnotowano u nich również lepszy wynik w badaniach na insulinooporność20. Jeśli namoczymy ciecierzycę w wodzie i pozwolimy jej wypuścić pędy, znajdujące się w niej białka będą znacznie lepiej przyswajalne. Czekolada i magnez Kwas stearynowy, tłuszcz nasycony znajdujący się w czekoladzie, pomaga utrzymać serce w dobrej kondycji. Okazuje się ponadto, że ciemna czekolada spożywana w młodości obniża ciśnienie krwi oraz zmniejsza ryzyko zapadania na choroby krążenia21. Włosi, którzy mieli podwyższone ciśnienie tętnicze, zdołali obniżyć skurczowe o 4,5, a rozkurczowe o 4,2 mm Hg, zjadając jej codziennie 100 g przez 2 tygodnie. Gorzka czekolada należy również do doskonałych źródeł magnezu - pierwiastka wspomagającego profilaktykę zwapnienia tętnic i uszkodzeń ścian naczyń krwionośnych, odgrywającego również kluczową rolę w regulacji poskurczowego rozluźniania mięśni szkieletowych, gładkich i mięśnia sercowego. Jeśli jego podaż jest nieodpowiednia, możliwość ich rozluźniania będzie ograniczona, a ryzyko wystąpienia migotania przedsionków, nadciśnienia tętniczego oraz nagłego kurczenia się wieńcowych i mózgowych naczyń krwionośnych wzrośnie, co potencjalnie prowadzi do zatrzymania akcji serca i udaru mózgu22. Źródłami magnezu są również halibut, krewetki, pełnoziarniste pieczywo i owsianka, fasola i rośliny strączkowe oraz warzywa liściaste. Suplementy Istnieje kilka składników o udowodnionej skuteczności w zakresie profilaktyki zaburzeń krążenia i chorób układu sercowo-naczyniowego, które najlepiej dostarczyć organizmowi w postaci suplementów. Koenzym Q10 (ubichinol) to bodaj największy przyjaciel układu krążenia. Jego prawidłowy poziom zmniejsza ryzyko wystąpienia kardiomiopatii, zastoinowej niewydolności serca, dusznicy bolesnej, arytmii, wypadania płatka zastawki mitralnej czy nadciśnienia. Analiza zbiorcza 13 badań nad zastosowaniem koenzymu Q10 w leczeniu zastoinowej niewydolności serca wykazała, że może on zwiększyć u chorych wydolność lewej komory i wydłużyć czas aktywności fizycznej23. Sugerowana dawka: w dotychczasowych badaniach korzystne działanie obserwowano przy ok. 60 mg koenzymu Q10 dziennie przez 4-8 tygodni24. L-karnityna We włoskim przeglądzie badań wśród pacjentów przyjmujących suplement diety z L-karnityną wykazano obniżenie częstości występowania zgonów i niewydolności serca po wyjściu ze szpitala. W innej próbie, z udziałem 537 chorych z niewydolnością serca, stwierdzono, że poprawia ona zdolność do aktywności fizycznej i utrzymuje czynność serca25. Sugerowana dawka: 250- 750 mg dziennie. Witamina C Nawet niewielki jej niedobór może przyczynić się do rozwoju chorób sercowo-naczyniowych, takich jak miażdżyca i dusznica bolesna. Z kolei wystarczający poziom witaminy C ponad dwukrotnie redukuje ryzyko śmiertelnej niewydolności serca26. Sugerowana dawka: 1-3 g dziennie. Migdałecznik arjuna, a konkretnie pozyskiwana z tego drzewa kora, zawiera składniki wspomagające pracę serca i chroniące je przed uszkodzeniami. Normalizuje też ciśnienie krwi i poziom trójglicerydów, a przy okazji działa antyoksydacyjnie i przeciwzapalnie. Kilka badań klinicznych potwierdziło, że migdałecznik jest skuteczny u pacjentów z chorobą niedokrwienną i niewydolnością serca oraz nadciśnieniem tętniczym. W jednym z nich wykazano, że ekstrakt z kory działa kardioprotekcyjnie u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca, zmniejszając przerost i zwłóknienie lewej komory oraz zapobiegając peroksydacji (utlenianiu) lipidów27. A może termy? W czasie kąpieli w wodzie termalnej bodźce cieplne oddziałujące na skórę pobudzają mechanizmy nerwowe, co powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych, poprawę przepływu krwi w tkankach, obniżenie ciśnienia krwi oraz poprawę czynności układu krążenia28. Radonowo-siarczkowa woda o temperaturze 28-32˚C korzystnie oddziałuje na kondycję stawów i układu krążenia, metabolizm oraz gospodarkę hormonalną. Natomiast zabiegi w basenie z wodą solankową jodowaną (32˚C) zmniejszają pobudliwość nerwów czuciowych i ruchowych, normalizują ciśnienie tętnicze i poprawiają regulację krążenia krwi. Więcej optymizmu! Jak twierdzą uczeni z Uniwersytetu Illinois, najweselsi ludzie mają 2 razy większe szanse, by uniknąć chorób układu krążenia niż pesymiści. Są także o 76% bardziej skłonni cieszyć się życiem oraz pełnym zdrowiem. Naukowcy stwierdzili to po przebadaniu 5 tys. dorosłych w wieku 45-84 lat pod kątem nastroju psychicznego, poziomu optymizmu i kondycji fizycznej oraz zdiagnozowanych chorób (np. zapalenia stawów, schorzeń wątroby oraz nerek)29. Bibliografia Nowiny Lekarskie 2012; 81 (2): 170; Polski Przegląd Neurologiczny 2016; 12 (4): 217-223 Lekarz Rodzinny 2013; 18 (10): 671 Kardiologia Polska 2012; 70: 147-148 Kardiologia po Dyplomie 2013; 12 (2): 10-14 Arterioscler Thromb Vasc Biol 2012; 32: 1754-1759 J Smooth Muscle Res 2012; 48 (1): 27-35 Circulation 2012; 126: 1301-1313 BMI 2013; 347: f5577 Postępy Nauk Med 2009; 5: 329-333 N engl J Med 2013; 368: 1279-1290 Proc Natl Acad Sci USA 2014; 111: 8167-8172 J Hypertens 1991; 9: 465-473; J Hypertens 1992; 10: 195-199 Clin Heart Fail 2014; 7: 552-557 Eur J Endocrinol 2009; 160: 25-31 Eur J Nutr, 2012; doi: Popul Res Policy Rev 2013; 32: 325-352 BMJ 2009; 338: b2337 Am J Epidem 2001; 154 (6): 495-503 J Epid Com Health 2011; 65 (3): 230-240 Br J Nutr, 2012; 108 Suppl 1: S11-26; Br J Nutr, 2007; 98: 720-6 Cardio Vasc Syst, 2014; 2: 3 J Invest Dermatol 2009; 129: 1388-94; Magnes Res 2005; 18: 275-84; Panminerva Med 2001; 43: 177-209 Am J Clin Nutr 2013; 97: 268-275 Kardiol Pol 2015; 73 (Supl. III): 23-30 Eur Heart J 1989; 10: 502-508; Ann NY Acad Sci 2004; 1033: 79-91 Am J Clin Nutr 1999; 69: 1086-107; https://goo/g;/cajxO5 Am J Cardiovasc Drugs 2012; 12 (3): 157-163; J Cardiovasc Pharmacol Ther 2012; 17: 199-207 A. Straburzyńska-Lupa, G. Straburzyński, Fizjoterapia z elementami klinicznymi, t. 1, PZWL, Warszawa 2008, s. 99-117 Behav Policy Rev 2015; 2: 62-73 Spis treści O zaburzeniach krążenia Waga pod kontrolą Ruch zamiast leków Mierz ciśnienie Dieta śródziemnomorska Unikaj przetworzonego mięsa... Gazowane napoje w odstawkę Pij czerwone wino Herbata na zdrowie Ciecierzyca Czekolada i magnez Suplementy A może termy? Więcej optymizmu! Motorem napędowym układu krążenia jest serce. Wraz z krwią do wszystkich narządów docierają substancje odżywcze, tlen i hormony, a usuwane są produkty przemiany materii. Zaburzenia procesu krążenia kiwi mogą dotyczyć zarówno całego układu krążenia, jak również poszczególnych stref naczyń krwionośnych np. płuc, serca, mózgu, żołądka lub wątroby. U kogo występują zaburzenia krążenia krwi? Wiele osób cierpi z powodu zaburzeń krążenia, zarówno ludzie starsi, jak i młodzi w okresie dojrzewania. Do czynników, które mają wpływ na proces krążenia krwi i mogą wywołać zaburzenia należą: warunki pogodowe, ciąża, stres, zdenerwowanie, nieprawidłowe odżywianie, przemęczenie oraz różnego rodzaju schorzenia. Najważniejszym zadaniem układu krążenia jest zaopatrzenie organizmu w krew. Dotyczy to poszczególnych organów, a zwłaszcza tak ważnych jak mózg, serce, płuca i nerki. Każdy z tych narządów potrzebuje odpowiedniej ilości krwi, w zależności od sytuacji i chwilowego zapotrzebowania organizmu. Puls i ciśnienie krwi O zaburzeniach krążenia krwi świadczą odchylenia wartości pulsu oraz ciśnienia krwi. Prawidłowy puls u dorosłego człowieka wynosi średnio 60-80 uderzeń na minutę, zaś ciśnienie krwi 80/120 mm Hg. Objawy lekkich zaburzeń krążenia krwi – Wrażenie migotania lub „czarno” przed oczami. – Zawroty głowy. – Osłabienie. – U niektórych brak reakcji na otoczenie. Kiedy mogą wystąpić zaburzenia krążenia krwi? Regulacja procesu krążenia krwi jest ściśle związana z zapotrzebowaniem organizmu na tlen oraz jego transportem. Z tego względu zaburzenia krążenia mogą negatywnie wpływać na proces oddychania, i na odwrót, upośledzenie oddychania może wywierać niekorzystny wpływ na krążenie krwi. U niektórych osób zaburzenia krążenia krwi dają o sobie znać np. podczas porannego wstawania z łóżka. Przyczyną jest gwałtowna zmiana pozycji ciała następująca po dłuższym spoczynku. Słabe ukrwienie Co się wówczas dzieje? Organizm przyzwyczaja się do nocnego spoczynku i pracy na „zwolnionych obrotach”. W nocy ciało znajduje się W pozycji horyzontalnej, dzięki czemu serce wykonuje znacznie mniejszy wysiłek, tzn. pompuje krew tylko na powierzchni płaszczyzny, a nie do góry. Gwałtowna zmiana pozycji związana z porannym podnoszeniem się z łóżka może spowodować chwilowe niedokrwienie mózgu, krew pod wpływem siły ciążenia gwałtownie spływa do nóg. Organizm nie jest bowiem w stanie aż tak szybko przestawić się na pracę w nowych warunkach. Skutkiem takiego procesu może być nawet omdlenie. Na czym polega pierwsza pomoc przy zaburzeniach krążenia krwi? Lekkie zaburzenia ustępują zazwyczaj samoczynnie. Poza tym pacjenci często dokładnie wiedzą, akie sytuacje wywołują u nich problemy krążeniowe i po prostu starają się ich unikać. W stanach nagłych ratownik powinien: – Sprawdzić, czy chory jest przytomny. – Ułożyć poszkodowanego na płaskim podłożu z nogami lekko uniesionymi np. za pomocą koca zwiniętego w rulon. – Rozluźnić krępujące części garderoby: krawat, pasek, kołnierz. – Nawet jeśli chory poczuje się lepiej dopilnować, aby jeszcze przez jakiś czas pozostał w pozycji leżącej. Zmiana pozycji mogłaby spowodować nawrót omdlenia. – Jeśli wystąpią objawy poważnych zaburzeń np. zatrzymanie oddechu lub utrata przytomności, należy wezwać Pogotowie Ratunkowe. – Choremu nie należy na własną rękę podawać żadnych środków farmakologicznych. Jak zapobiegać zaburzeniom krążenia krwi? Z pewnością nie jest możliwe zapobieganie zaburzeniom krążenia powstającym w stanach nagłych np. w wyniku wypadku. Można natomiast uniknąć tych, które są skutkiem niezdrowego trybu życia. Do działań profilaktycznych należą regularna gimnastyka, masaże ciała suchą szczotką oraz uprawianie sportów wytrzymałościowych.

ustanie krążenia krwi w narządzie